Dzienniki Urzędowe Guberni Lubelskiej i Podlaskiej w Bialskiej Bibliotece Cyfrowej

2021-01-19

Bialska Biblioteka Cyfrowa Miejskiej Biblioteki Publicznej w Białej Podlaskiej to istna skarbnica wiedzy o regionie. Jej zadaniem jest zebranie jak największej ilości dokumentów dotyczących Białej i okolic, tych współczesnych, ale przede wszystkim tych najstarszych. Każdy, kto pasjonuje się historią małej ojczyzny znajdzie tu wiele ciekawych publikacji, dzięki którym możemy poznać świat już dawno zapomniany, ludzi tworzących klimat naszego miasta. Materiały publikowane w Bibliotece Cyfrowej mogą być natchnieniem do dalszych poszukiwań naszych Regionalistów.

Wspaniałym dokumentem wartym zbadania jest Dziennik Urzędowy Gubernii Lubelskiej i Dziennik  Urzędowy  Gubernii  Podlaskiej. Ogłoszenia  tam  zawarte  często  wprawiają w zdumienie czytających. Ale też zachwycają językiem, którym posługiwali się ludzie XIX wieku. Dzienniki Urzędowe to specjalny rodzaj publikacji wydawanej przez odpowiedni organ władzy państwowej lub samorządowej, służący do urzędowego ogłaszania aktów normatywnych i innych aktów prawnych.

Co zatem można znaleźć w dziewiętnastowiecznych Dziennikach Urzędowych? Oprócz aktów prawnych, wzorów dokumentów czy obwieszczeń i wyroków sądów były także ogłoszenia o wszczęciu postępowań spadkowych czy licytacyjnych. Ale najciekawsze dla czytelnika mogą być listy gończe. Za kim? Powody tych obwieszczeń były różne. Ale w większości dotyczyły kandydatów do służby wojskowej. Listy zbiegów są długie. Z imienia i nazwiska wymieniani byli młodzi mężczyźni, którzy nie chcieli służyć w wojsku zaborców, tym bardziej , że służba w takim wojsku trwała nawet do 30 lat. Służba wojskowa obejmowała wszystkie stany. Powoływano młodych mężczyzn w wieku od 20 do 35 roku życia. Zatem zupełnie zrozumiałe były ucieczki od wojska. Służba dawała szlachcie szanse awansu i dostatniego życia. Jednak chłopcy ze wsi często znajdowali się na listach gończych dziennika. W liście spisowej oprócz imienia i nazwiska był wymieniany wiek, wygląd, wzrost, cechy szczególne i miejscowość z jakiej pochodził zbiegły.

Publikowano także listy imienne zbiegów o „różne przewinienia obwinionych”. I tutaj także podawano szczegółowe charakterystyki osób. Barwnie opisywano wygląd, ubiór i cechy szczególne. Np. twarz ściągła, rumiana; twarz gładka, nie zarasta; nos mierny; głowa parszywa; obie ręce krótkie… opisy arcyciekawe! Na uwagę zasługują szczegóły ubioru. Dzięki temu miedzy innymi badacze mogą zrekonstruować styl ubierania się poszczególnych grup społecznych. Kobiety ubierały się w spódnice perkalowe w paski i kwiateczki, spódnice w paski czerwone i białe, koszule płócienne stare, kaftany sukienne granatowe. Mężczyźni za ubiór mieli kapoty z sukna niebieskiego, spodnie płócienne, koszule lniane, czapki okrągłe z barankiem, buty stare, spodnie czarne dymowe na płóciennej podszewce. Istna rewia mody tyle, że… ci, którzy uciekali w większości ubrani byli biednie. Ubranie było znoszone
i zniszczone. Matki uciekały z dziećmi. Jedno z ogłoszeń mówi o chłopczynie nagim, tylko płachtą grubą sukienną okryty.

Czy poszukiwani byli przestępcami? Byli to zwykli, prości ludzie uciekający przed biedą, przed przymusową służbą wojskową. Większość stanowili zbiegli poddani. Ale oczywiście byli i prawdziwi złoczyńcy posądzani  o kradzież pieniędzy i korali, o oszustwa, za długi, o gwałty, zbrodnie. Ogłoszenia mówiły także o niezidentyfikowanych ofiarach wypadków. Na ulicy jednej ze wsi znaleziono kobietę osłabioną chorobą. Była to młoda dziewczyna przeżarta chorobą weneryczną. Opis jej wyglądu i zniszczonego ubrania przeraża współcześnie czytającego. Przeraża ogrom cierpienia tych ludzi, skrajna często bieda, niedostępność do lekarza. Nam współczesnym to bardzo odległy świat. A jednak… tak żyli nasi przodkowie. Bez rarytasów, wyjazdów na wspaniałe wakacje, często walcząc o przetrwanie każdego dnia dla siebie i swoich dzieci i rodzin. W dziennikach możemy także odnaleźć osoby z naszego regionu.

Warto zajrzeć do archiwalnych czasopism. Zapraszamy do naszej Biblioteki Cyfrowej.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Opublikowane przez: Administrator