Jak często czytasz książki?
Najtrudniejszy do
udokumentowania okres w dziejach Miejskiej Biblioteki Publicznej to
lata 1939-1944 - z tego bowiem okresu nie zachowały się żadne dokumenty
pisane. Wprawdzie przez pierwsze tygodnie okupacji niemieckiej
Biblioteka jeszcze funkcjonowała, ale wkrótce Niemcy zdecydowali o jej
zamknięciu dla szerszego grona użytkowników. W drodze nadzwyczajnego
ustępstwa władze okupacyjne zezwoliły na wypożyczanie z biblioteki
książek niezbędnych młodzieży szkolnej do nauki.
W 1941 r. Niemcy
zarządzili, aby z księgozbioru biblioteki wyeliminować wszelkie książki
mające - zdaniem okupanta - treści antyniemieckie oraz książki klasyki
polskiej autorów takich jak m.in. B. Prus, H. Sienkiewicz, M. Wańkowicz
i innych. Dopilnowano, aby zarządzenie było w pełni wykonane.
Na początku 1942 r.
Niemcy zamknęli lokal biblioteki, opieczętowując drzwi, co
uniemożliwiło korzystanie z jej zbiorów nawet przez młodzież szkolną.
Wkrótce jednak lokal biblioteki został otwarty. Wprawdzie nie dla
czytelników, ale korzystali z niego polscy urzędnicy magistratu.
Okazało się bowiem, że aby dostać się do archiwum magistratu musiano
przejść przez bibliotekę. Konieczność bieżącego dostępu do archiwum
wymusiła na Niemcach zgodę na zerwanie pieczęci z drzwi prowadzących do
biblioteki. Do definitywnego zaprzestania pieczętowania drzwi do
archiwum i biblioteki przyczynili się sami Niemcy. Otóż do magistratu
bialskiego z kancelarii generał-gubernatora w Krakowie wpłynęło pismo z
żądaniem przekazania wszelkich dokumentów dotyczących rodziny Józefa
Becka - ostatniego przedwojennego ministra spraw zagranicznych. Zdaniem
Niemców, Józef Beck był pochodzenia żydowskiego, a jego rodzina rzekomo
przed wojną miała mieszkać w Białej Podlaskiej. Wiadomość okazała się
nieprawdziwa, ale konieczność jej dokładnego sprawdzenia w oparciu o
dokumenty w archiwum spowodowała, że otwarto archiwum i bibliotekę.
Możliwe stało się zatem udostępnianie zbiorów - dzienne wypożyczenia
wahały się w granicach 20 woluminów.
W ostatnich miesiącach
okupacji miasta przez Niemców (wiosna 1944) do zbiorów Miejskiej
Biblioteki Publicznej włączono księgozbiór pozostały po przedwojennej
bibliotece Polskiej Macierzy Szkolnej. Tymczasem do obecnej wschodniej
granicy Polski w szybkim tempie zbliżały się oddziały armii radzieckiej
i Wojska Polskiego. Niemcy szykowali się do ewakuacji. Istniała obawa,
że Niemcy przed opuszczeniem Białej mogą zniszczyć bibliotekę.
Pracownicy magistratu bialskiego chcąc uchronić książki rozdawali je na
przechowanie mieszkańcom miasta, a tylko nieliczne zostały zapakowane i
ukryte w piwnicach budynku Zarządu Miejskiego. Niestety, większość z
rozdanych na przechowanie książek nigdy już do biblioteki nie wróciła.
Tragiczny los spotkał
bibliotekę przy dawnej Podlaskiej Wytwórni Samolotów. Obiekty PWS
zbombardowano, biblioteka została wówczas w znacznym stopniu
zniszczona, a resztki zbiorów rozszabrowano.
26 lipca 1944 r. Biała
została wyzwolona i niemal natychmiast przystąpiono do organizacji
życia miasta w nowej rzeczywistości powojennej. Nowe władze już 26
września 1944 r. powołały Miejską Komisję Kultury i Oświaty
Pozaszkolnej, stawiając przed nią m.in. zadanie zorganizowania, a
właściwie reaktywowania Miejskiej Biblioteki Publicznej. W dniu 11
października 1944 r. na posiedzeniu prezydium tej komisji, funkcję
bibliotekarza w Miejskiej Bibliotece Publicznej powierzono Józefowi
Jakubowskiemu. Ustalono jednocześnie, że biblioteka będzie czynna we
wszystkie dni robocze w godzinach 1500 do 1700. Książki wypożyczano na
okres 2 tygodni. Lokal biblioteki mieścił się w budynku Zarządu Miasta
z wejściem od pl. Wolności. Ponieważ biblioteka odczuwała znaczny
niedostatek książek władze miasta zdecydowały się zwrócić z apelem do
mieszkańców miasta i powiatu bialskiego o przekazanie książek do
biblioteki w postaci darów, zakazując zarazem pokątnego handlu
książkami. Apel ten został wygłoszony m.in. z ambon przez księży.
Kliknij na daną datę, aby zobaczyć imprezy, który odbywają się tego dnia
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | So | Nd |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | |||
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |

